pochodzenie i historia

Teraz w Classic Garden Elements z pewnością wierzymy, że biblijnym rajem był ogród. Swoją drogą, całkowicie słusznie: czym innym mógłby być raj?

Nosił nazwę Ogród Eden. Jesteśmy równie pewni, że ogród ten emanował pewną zmysłowością. Zmysłowością o przeciwnym przyciąganiu.

Nie jesteśmy do końca pewni, jak projektowano Ogród Edenu, zwłaszcza czy w tamtym czasie używano już krat, altan, łuków i pergoli. Kwestię tę należy dokładnie zbadać, czego jeszcze nie zrobiono.

Wiemy jednak, że sztuka pergoli i kratownic sięga początków starożytności w starożytnej Grecji, a nawet czasów Asyryjczyków. Również Rzymianie całowali się w pachnących różanych altanach i przechadzali się ręka w rękę pod porośniętymi winoroślą pergolami.

Angielska autorka i projektantka ogrodów Katherine Swift przybliża nam pochodzenie i historię tych kratownic w poruszającym, arcyciekawym filmie . Katherine Swift mieszka w Morville Hall, rezydencji w Shropshire. Jest znana ze swoich felietonów o ogrodnictwie, bestsellerowej książki „The Morville Hours” oraz ogrodów, które stworzyła w Morville Hall.

Geneza i historia krat, altan, łuków i pergoli

Refleksja na temat Katherine Swift

Zabawne piruety światła i cienia

Pergole, altany i łuki zapewniają jedne z najbardziej intensywnych przyjemności w ogrodzie

• widoczny kontrast architektury z naturą,

• ogrodnicza radość z wiązanych, wyhodowanych i bujnych roślin,

• Owoce i kwiaty, które zmysłowo wiszą przed ustami, nosem i oczami,

• ale przede wszystkim delikatne sploty wnętrza i zewnętrza, szczególne wrażenie, jakie dają tylko takie konstrukcje, które są jednocześnie wewnątrz i na zewnątrz.

Doświadczenie chodzenia lub siedzenia pod tak otwartą, porośniętą roślinami konstrukcją bardzo różni się od siedzenia wśród drzew lub pod drzewami, ale także od poczucia przebywania w bardziej trwałej konstrukcji lub budynku.

W pergoli czy altanie nie jesteśmy oderwani od widoków, dźwięków i zapachów ogrodu, nie od figlarnych piruetów światła i cienia, powiewu bryzy, ruchu chmur nad nami - tak naprawdę czujemy wszystko tych rzeczy z pewnego rodzaju świadomością o zwiększonej intensywności, jak gdyby struktura ramująca zwracała naszą uwagę na rzeczy, które wcześniej były tylko pustym powietrzem.

Zielone zaproszenia do odpoczynku

Altany i pergole dają nam pierwotnie dziecięcą radość z bezpieczeństwa, pyszne poczucie bycia otoczonym. Takie konstrukcje zapraszają do udziału w ogrodzie: zachęcają do wejścia, spaceru, siedzenia, a przede wszystkim odpoczynku. W tych przestronnych, zamkniętych konstrukcjach godziny i minuty zwalniają do przyjemnego poczucia całkowitej bezczasowości.

Jest coś niepokojącego i niesatysfakcjonującego w siedzeniu w ogrodzie bez poczucia bezpieczeństwa, jak siedzenie w pokoju bez otwartego kominka: nigdy nie zostajemy długo, nigdy nie siadamy z książką lub pustą kartką, która patrzy na nas biała w pełnym świetle dnia .

Podobnie, podczas spacerów we dwoje po wsi, nic nie oddaje poczucia intymności i bezpieczeństwa lepiej niż rozległy widok na zewnątrz, rozciągający się zza bujnej pergoli.

Jedzenie bez przyjemnego, jasnego cienia pawilonów kratowych lub altanek wydaje się rutynowe, wręcz spartańskie, niezależnie od tego, jak wspaniała jest pogoda.

Król asyryjski Asurbanipal i Getruda Jeckyll

Atrakcyjność takich konstrukcji jest uniwersalna i ponadczasowa, obejmuje kontynenty i tysiąclecia.

A od początków starożytności świadomie i bezpośrednio bawiły się naszymi zmysłowymi uczuciami. Szczególnie najwcześniejsze przedstawienia takich otwartych budynków często wykorzystywały je jako miejsce przyjęć z jedzeniem i piciem:

Grecy i Rzymianie lubieżnie wylegują się na swoich kanapach w jadalni, asyryjski król Asurbanipal biesiaduje ze swoją królową pod altaną z winogronami, a biesiadnicy w aleksandryjskim nadmorskim kurorcie Canopus odpoczywają pod dojrzałymi winogronami i pachnącymi różami.

W II wieku naszej ery grecki pisarz Achilleus Tatios skomentował wpływ światła i półcienia, rozkoszną grę chłodu i ciepła na skórę – efekt, który Gertrude Jeckyll starannie odtworzyła tysiąc sześćset lat później w swoich dziełach. wystawiany na scenie. 

Te cudowne budowle od niepamiętnych czasów urzekają artystów i projektantów ogrodów pięknem swojej architektury. Obie eksperymentują z zabawnym, erotycznym kontrastem między architekturą a delikatnie wijącymi się roślinami: w ogrodach, w dziełach sztuki i artefaktach, od waz greckich po tkaniny i tapety prerafaelitów.

Madonna z Dzieciątkiem

W średniowiecznym chrześcijaństwie altany, zwłaszcza wszelkiego rodzaju różaneczniki, nabrały dodatkowego znaczenia duchowego – jako tło dla przedstawień Madonny z Dzieciątkiem.

Z jednej strony wprowadzały postacie święte w realne życie sceny codziennej, z drugiej zaś wzbogacały codzienność o świadomość chwały Bożego stworzenia.

Symbolika obrazów takich jak Madonna w winnej altanie Cranacha zachęca widza do uwewnętrznienia partnerstwa Boga i człowieka w lustrze partnerstwa architektury i roślin, ogrodników i natury.

Estetyka i praktyczne zastosowanie

Powracającym tematem jest połączenie estetyki i praktycznych korzyści ogrodniczych. Początki pergoli, altan i łuków można znaleźć w pomocach wspinaczkowych starożytnej uprawy winorośli. Te pierwotnie proste podpory zostały wkrótce wykorzystane w wielu innych roślinach pnących. Wino i róże są powszechnym połączeniem od czasów starożytnych. Obecnie szeroka gama nowoczesnych krat o udanych wzorach ukazuje piękno, zmysłowość i zalety owoców, roślin pnących, zapachów i kwiatów. Ale poza swoją funkcją czysto ogrodniczą, w szczególności konstrukcje w kształcie pergoli zawsze były ważnymi ogniwami, mediatorami i separatorami między dwiema sferami: w klasztorze lub zamku w średniowiecznej Europie pergole łączyły różne budynki.

W ogrodach japońskich łuk TORII stanowi przejście między strefą świecką a sakralną. A w ogrodach angielskich XX wieku, podzielonych na pomieszczenia ogrodowe, pergola lub łuk różany wskazują drogę z jednego pomieszczenia ogrodowego do drugiego.

Mocne przypowieści o przemijaniu i zmianie

Niektóre tego typu konstrukcje przypominają raczej stałe budynki ogrodowe, solidnie zbudowane z kamienia, w których znajdziemy wnętrze przypominające dom zaprojektowany z myślą o trwałości: chroniony przed wilgocią, zadaszony, czasem otoczony murem.

Ale pergole, altany i łuki, o których tu mowa, konsekwentnie przekazują przytłaczające poczucie przemijania i ruchu, poczucie zbyt ulotnych chwil.

Niektóre kultury wybierają rośliny, aby wzmocnić poczucie przemijania, tak jak w przypadku tradycyjnego stosowania glicynii w Japonii: glicynia, której delikatne, pajęczynowe kwiaty są wystawione na mróz i deszcz, targane każdym podmuchem wiatru.

Gdzie indziej jednak rośliny wybrano właśnie po to, aby odwrócić ten efekt: jak w przypadku tuneli i altanek XVII-wiecznej Europy, stworzonych z ciętych grabów.

W tym przypadku roślina przejmuje funkcję architektury, podczas gdy architektura, w formie coraz bardziej fantastycznych kratownic, zwłaszcza francuskich treilages, pełni rolę zupełnie samodzielnej ozdoby.

Nawet dziś projektanci bawią się instrumentem „czasu”. Z jednej strony projektujecie pergole i altany z dynamicznych, trwałych konstrukcji, takich jak żywe drewno, np. wierzba. Z drugiej strony używają materiałów takich jak stal nierdzewna, która pozostaje nieobsadzona.

Z kolei otwarte, pokryte roślinnością altany, łuki, pergole i pawilony reagują na zmiany czasu i pór roku, podobnie jak sam ogród.

Rośliny kiełkują, kwitną i owocują. Więdną lub hibernują. Tymczasem konstrukcje, które je podtrzymują, ulegają delikatnym zmianom przez lata. Wspaniałe przykłady zmienności bytu.